Skip to Main Content
Header-afbeelding

Waarom lezen het nieuwe Netflix is, of eigenlijk: zou moeten zijn

Door de Kobo-redactie • december 18, 2020

In één weekend het nieuwe seizoen van The Crown bingen, of steevast iedere avond twee afleveringen van Breaking Bad snoepen: we lijken onze vrije tijd soms wel in z’n geheel aan Netflix te besteden. Lezen? Daar hebben we opvallend genoeg dan weer géén tijd voor, blijkt uit meerdere onderzoeken. En dat terwijl er weinig zo goed is voor de ontwikkeling van je hersenen als het openslaan van een boek. En dat hoeft niet eens een ‘goed’ boek te zijn. Kobo sprak klinisch neuropsycholoog en auteur Margriet Sitskoorn over het effect van lezen op je brein.


Sitskoorn deed én doet als neuropsycholoog onderzoek naar het effect van lezen op de hersenen. Ook is ze nauw betrokken bij Stichting Lezen en Schrijven. Daar houdt ze zich onder meer bezig met een groot project om ervoor te zorgen dat kinderen - nog vóórdat ze naar de basisschool gaan - een bepaald taalniveau hebben bereikt. “Lezen is zo ontzettend belangrijk”, aldus Sitskoorn.

Bingewatchen vs. bingereaden

Dat dat zo is, weten we (diep van binnen) wel. Maar hoe belangrijk het preciés is, weten we waarschijnlijk weer niet. De meesten van ons zetten dan ook veel sneller een serie op, dan dat ze er een boek bij pakken. Op zich is dat niet erg, vindt Sitskoorn. “Letters zijn abstracter dan beeld. Iets waarvan we weten dat het goed is om je hersenen te stimuleren. Maar dat wil niet zeggen dat series kijken geen waarde kan hebben. Een film waarin goede taal wordt gesproken of waar je dingen van leert, kan ook heel zinvol zijn.”

Toch loopt Sitskoorn vooral warm van de voordelen die lezen met zich meebrengt. “Lezen is werkelijk op allerlei niveaus goed voor je. Het ontspant, je fantasie wordt geprikkeld en je kennis en verbeeldingskracht worden vergroot.” Maar dat zijn volgens Sitskoorn nog maar de ‘gewone’ voordelen die het verslinden van een boek met zich meebrengt.

Taalvermogen

Allereerst ontwikkel je door te lezen bij uitstek je taalvermogen. Sitskoorn: “Taal is natuurlijk belangrijk om te kunnen communiceren, maar wat veel mensen niet weten, is dat taal ten grondslag ligt aan allerlei cognitieve vaardigheden, zoals het begrijpen van oorzaak en gevolg en het onder woorden kunnen brengen van je gevoel. Taal is dus ontzettend belangrijk om te communiceren en de wereld te kunnen begrijpen, maar belangrijker: om uiteindelijk ook een ról in die wereld te kunnen spelen.”

Ontwikkeling van de hersenen

En dan zijn we er nog niet, wat de voordelen betreft. Sitskoorn vervolgt: “lezen verandert je hersenen direct. Het is een vorm van stimulatie die onbegrensd is. Echt onbegrensd.” De neuropsycholoog legt uit dat lezen voor nieuwe verbindingen in je hersenen zorgt - een activiteit die weer heel belangrijk is voor de ontwikkeling van je hersenen zelf.

“Veel mensen denken dat je hersenen statisch zijn. Dat je ermee wordt geboren en dan, klaar. Maar dat is niet zo. Je hersenen zijn ontzettend dynamisch. Ze leggen telkens nieuwe verbindingen - onder andere dus tijdens lezen - en juist die verbindingen zorgen ervoor dat je hersenen zich blijven ontwikkelingen en je uiteindelijk kunt wat je allemaal kunt. Denken, doen, voelen, begrijpen, je in iemand verplaatsen, oorzaak-gevolg zien. Kortom: met het lezen van wat voor boeken dan ook, ontwikkel je vaardigheden die een basis vormen voor de rest van je leven.”

Voorlezen

Lezen is volgens Sitskoorn dus een hele snelle en effectieve manier om jezelf, je taalgebruik en je hersenen optimaal te ontwikkelen. Dat geldt overigens niet alleen voor lezen, maar ook voor voorgelezen worden. “Je zou zelfs kunnen zeggen dat het even belangrijk is. Bovendien, door voor te lezen, leggen zowel jij als degene die je voorleest die nieuwe verbindingen aan in je hersenen. Een win-win situatie dus. Daarnaast creëer je ook nog een band met degene die je voorleest, wat het ook nog tot een sociaal iets maakt.”

Wat betreft de neuropsycholoog kun je dus niet vroeg genoeg beginnen met het voorlezen van een kind. En - ook leuk om te weten - je kunt er ook nog eens niet lang genoeg mee doorgaan.

Goed voorbeeld

Tot slot: is liefde voor lezen aangeboren, of heb je er als ouder nog een onderdeel in? “Beide”, zegt Sitskoorn. “Mensen die zeggen: ‘Je bent nou eenmaal zo’, dat is onzin. Je wordt geboren met bepaalde genen, maar wat je omgeving doet, bepaalt voor een enorm groot deel wat je zelf gaat doen.”

Ze vervolgt: “Zo hebben mensen bijvoorbeeld spiegelneurone die er voor zorgen dat jij spiegelt wat een ander doet. Dus als je als ouder veel leest en je kinderen veel voorleest, dan wordt dat normaal, een automatisme. Een aangeboren liefde kan er zijn, maar goed voorbeeld doet ook in dit geval zéker goed volgen.”



Volg ons op @ op Instagram

Wil je contact met ons opnemen?

Klantenservice en ondersteuning Media-aanvragen

If you would like to be the first to know about bookish blogs, please subscribe. We promise to provided only relevant articles.