Georgië is wel vergeleken met de hof van Eden. Maar het vanouds christelijke Kaukasusland bevindt zich op een breukvlak van invloedssferen. Eeuwenlang moest het van meerdere kanten de klappen opvangen en vreemde invasies ondergaan. Romeinen, Perzen, Byzantijnen, Turken en Mongolen richtten er verwoestingen aan. De Georgische 'gouden eeuw', het culturele en politieke hoogtepunt, ligt bijna een millennium terug. Begin negentiende eeuw kwam Georgië onder de Russische keizer. Na de revolutie v...

J.W. Bezemer (1921 - 2000), bij leven hoogleraar Ruslandkunde aan de Universiteit van Amsterdam, publiceerde Een geschiedenis van Rusland in 1988. Het boek werd verplichte kost voor al wie zich in dit opmerkelijke land wil verdiepen en elke nieuwe lichting studenten Ruslandkunde moet het lezen. Na de val van Gorbatsjov en het aantreden van Boris Jeltsin door een actualiteitenrubriek om commentaar gevraagd hoe het nu verder moest met Rusland, verklaarde Bezemer glimlachend dat men dit niet ...

Het Rusland van Vladimir Poetin zit met een zware erfenis. Twee wereldoorlogen, twee revoluties, een burgeroorlog, decennia van sociale experimenten en een jacht op 'vijanden van het volk' hebben in nog geen veertig jaar minstens vijftig miljoen mensen het leven gekost. De Rode Utopie is nooit werkelijkheid geworden, waardoor de Russen terug blijven vallen op het verleden. Maar welk verleden? De tsarentijd of de heerschappij van de communistische leiders Lenin en Stalin? De Russisch-orthod...

Oekraïne betekent letterlijk vertaald 'Grensland'. Dit grensgebied, waar door de eeuwen heen grote mogendheden als Polen en Rusland, het Habsburgse en Ottomaanse rijk, nazi-Duitsland en de Sovjetunie met elkaar in botsing kwamen, is pas sinds het uiteenvallen van de USSR in 1991 een onafhankelijke republiek. Sinds februari 2022 heeft Oekraïne te maken met een vernietigende invasie door Rusland, die eigenlijk al acht jaar eerder begon. De Russische inval stuit op aanzienlijk Oekraïens verze...

'Ons land is groot en rijk, maar er heerst geen orde. Kom over ons regeren.' In 862 voldeed Noormannenvorst Rurik aan dit verzoek van de bevolking van het tegenwoordige Rusland; in 2022 ging datzelfde Rusland over tot de invasie van Oekraïne. Wat gebeurde er in de tussentijd in dit fascinerende land? Een geschiedenis van Rusland geeft hierop antwoord, en leest als een politieke thriller. Heersers als Ivan de Verschrikkelijke, Peter en Catharina de Grote en kleurrijke figuren als Raspoetin ...

Rusland zit vast in een archaïsche machtsstructuur. De politiek in het Kremlin heeft heimwee naar de oude machtspositie uit de tijd van het communistische regime. Poetin lijkt te worden gedreven door wroeging en wraak. Dat werd pijnlijk duidelijk door de inlijving van de Krim en de hybride oorlog in Oost-Oekraïne. Wat drijft Poetin? Hoe ziet zijn "Russische wereld" eruit en wat betekent zijn politiek voor de toekomst van Rusland en van landen in zijn invloedssfeer, zoals Oekraïne? Zijn wij...

In 'Het wereldrijk van het Tweestromenland' beschrijft Daan Nijssen de geschiedenis van Mesopotamië in de oudheid. Rond 670 v.Chr. hadden de Assyriërs een groot deel van wat we nu het Midden-Oosten noemen verenigd in een wereldrijk, met Mesopotamië als kernland. In 612 v.Chr. brachten de Babyloniërs en de Meden deze grootmacht ten val en kwam onder illustere koningen als Nebukadnessar en Nabonidus het Babylonische Rijk tot bloei. Maar ook deze grootmacht moest in 539 v.Chr. pas op de plaat...

'In de geschiedenis', schreef Elias Canetti, 'wordt veel te weinig over dieren gesproken.' Historicus Guido van Hengel volgt de geursporen en geluiden van het turbulente verleden van Joegoslavië en stuit daar op de Duitse herders van de Nazibezetters, de poedels van de dictator Tito, een kudde Italiaanse muilezels en de wolvenmilities tijdens de oorlogen van de jaren negentig. In de eenentwintigste eeuw zijn het de talloze straathonden die Van Hengel rondleiden in steden als Sarajevo, Tuzl...

Welke rol speelt het stalinistische verleden in het Rusland van nu? Tijdens het bewind van Stalin werden miljoenen mensen in goelagkampen gevangengezet, verbannen of geëxecuteerd. Pas eind jaren tachtig doorbrak Gorbatsjov het officiële stilzwijgen hierover, maar een echte afrekening met het verleden heeft Rusland nooit gekend. In de staatspropaganda wordt Stalin neergezet als een groot leider en volgens recente opiniepeilingen is hij uitgegroeid tot de populairste historische figuur onder...

De Verenigde Staten staan op een tweesprong. Polarisatie, ongelijkheid en politieke verlamming in Washington tekenen een verdeeld land dat niet langer de wereld naar zijn hand kan zetten. De komende jaren worden allesbepalend: krijgt Amerika weer grip op zichzelf of raakt het land verder op drift? Onder Joe Biden is het land bezig zichzelf opnieuw uit te vinden. Tegelijk keert het Trumpisme in nog extremere vorm terug. Casper Thomas laat zien hoe de VS die grote strijd met zichzelf voeren ...

In 'Alle wegen leiden naar Babel' beschrijft Daan Nijssen de voorgeschiedenis van de Zijderoute. Want de Zijderoute ontstond niet vanuit het niets. In het Midden-Oosten waren al duizenden jaren complexe handelsnetwerken aanwezig waarvan Babel, in het oude Mesopotamië, het kloppende hart was. Hier ontstond een niet-aflatende vraag naar luxegoederen, die de drijvende kracht vormde achter de opkomst en ondergang van wereldrijken, en de beschavingen van Mesopotamië, Egypte, India, China en Rom...

'De belangrijkste schrijver van Oekraïne vecht voor zijn land.' - The New York Times 'Dit is geschiedschrijving met gevoel.' - Michael Palin Rusland is het land waarin hij werd geboren, Russisch is de taal waarin hij nog altijd schrijft. Dat zijn moederland zijn thuisland Oekraïne zou binnenvallen, leek Andrej Koerkov begin 2022 nog ondenkbaar. De bekendste schrijver van het land maakte zelfs plannen om in alle rust aan zijn nieuwe roman te werken. Tot op 24 februari het luchtalarm boven K...