Nooit waren de uitdagingen voor de Europese integratie groter dan vandaag. Nooit lag het integratieproces zo onder vuur. Nooit werd de positie van Nederland in Europa heviger bediscussieerd. Inzicht in het hoe en waarom van de Europese integratie en het Nederlandse lidmaatschap ervan, is daarom urgenter dan ooit. Op basis van nieuw en internationaal bronnenmateriaal graaft Reis naar het continent naar de diepere geschiedenis van Nederland en de Europese integratie. Deze uitgebreide en geac...

Na de val van de Berlijnse muur veinsde Europa zelfvertrouwen. Het was een geloofwaardige act. De Europese integratie boekte historische overwinningen: op de Duitse en de Europese deling. En Europa werd een machtsblok in de wereld. Grote vragen drongen zich op. Wat wordt Europa? Waar staat het voor? Waar lopen de grenzen? Maar de antwoorden op deze vragen werden angstvallig vooruitgeschoven, alsof deze vragen niet bestonden of vanzelf zouden verdwijnen. In Europa en de terugkeer van de ges...

De Europese integratie nam een vlucht met de oprichting van de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal (EGKS) in 1950. Maar waarom gebeurde dat juist toen? En waarom op die manier? Om deze vragen te beantwoorden gaat Mathieu Segers terug in de tijd, op zoek naar een fenomeen dat toen nog een idee uit de toekomst was. Aan de vooravond van de Eerste Wereldoorlog ontsprong uit de dreiging van een groot naderend onheil een ideeënstroom, die na een meanderend begin steeds wilder werd en uitein...

Een geopolitieke speler worden op het wereldtoneel, dat is het streven van de Europese Unie. Maar wat is geopolitiek eigenlijk? En kan de Europese Unie haar torenhoge ambities wel waarmaken, of getuigen ze van hoogmoed? Is ze in staat haar vaak hopeloze interne verdeeldheid te overwinnen om een gemeenschappelijk geopolitiek belang te formuleren? Is ze bereid economische belangen ondergeschikt te maken aan strategische? Dreigt ze zich niet te vertillen aan de beloofde geografische uitbreidi...

De geschiedenis van de verschillende West-Europese landen na 1945 vertoont een in hoge mate identiek patroon: sterke welvaartsgroei tot halverwege de jaren zeventig en steeds meer economische samenwerking tussen die landen. Nadat de enorme groeispurt in de jaren zeventig was doodgelopen in inflatie en snel stijgende werkeloosheid, zochten politici en deskundigen naar een nieuw recept om verdergaande groei mogelijk te maken. Dat dachten zij gevonden te hebben in het neoliberalisme, maar dat...

Opkomst en ondergang van het marktfundalisme De drie decennia na de Tweede Wereldoorlog worden wel de Gouden Jaren genoemd. Er was sprake van een aanhoudende, sterke economische groei en er werd gewerkt aan de opbouw van de moderne verzorgingsstaat. Met de Grote Crisis van de vorige eeuw in het collectieve geheugen, zorgden overheden voor stabiele groei en volledige werkgelegenheid. In de loop van de jaren zeventig stagneerde de groei, nam de inflatie toe en begon de werkloosheid op te lop...

De autorevolutie begon op 1 december 1913 in Detroit, Michigan. Vanaf die dag produceerde de Ford-fabriek de simpele en relatief goedkope T-Ford aan de lopende band. Ford stelde de Amerikaanse middenklasse en de beter verdienende arbeider in staat een eigen auto te kopen.In Europa voltrok de revolutie zich pas na 1960, na de snelle welvaartsgroei in de jaren vijftig. Elk Europees industrieland leverde een eigen bijdrage aan de ‘automobilisering’. De Duitse Bondsrepubliek produceerde...

Het begrip 'nationalisme' is terug van weggeweest, ook binnen Europa. Ondanks de toenemende globalisering is het nationalistische denken de afgelopen jaren alleen maar sterker geworden. Maar deze liefde voor het vaderland heeft sinds de 20e eeuw wel een ander gezicht gekregen. Joep Leerssen geeft een historisch overzicht van de opkomst en ontwikkeling van het nationale denken in een culturele en ideeënvormende context. Hij laat zien hoe dit denken na 1800 een allesbeheersende, politieke id...

Wat waren de oorzaken van de neergang en implosie van het Romeinse Rijk? Dat vragen historici zich al eeuwen af. Achter die schijnbaar koele vraag schuilt een angstige vraag: zou het ons ook kunnen overkomen? Regelmatig duiken er beschouwingen op waarin de trage, relatieve aftakeling van de Amerikaanse mondiale dominantie wordt vergeleken met de ondergang van Rome. Het Romeinse Rijk domineerde eeuwenlang het grootste deel van de toen bekende wereld. De Romeinse militaire machine leek onove...

Wat is geluk? Er zijn tijdschriften die geheel gericht zijn op geluksbeleving, er wordt omvangrijk wetenschappelijk onderzoek gedaan naar de samenstellende delen van geluk en het advertentiewezen lijkt geheel gewijd aan geluksverwerving. Desondanks schijnt niemand precies te weten wat geluk is. De receptuur is even gevarieerd als de mensheid zelf. Bovendien wordt gelukservaring vaak verward met tevredenheid, terwijl het volgens Van Rossem een sterke, maar tijdelijke emotie is. De omstandig...

Over de ongekende inventiviteit van het WestenEen bekende historicus schreef eens dat er tussen de landbouwrevolutie van zo'n 12.000 jaar geleden en 1492 eigenlijk niets bijzonders is gebeurd. Zeker, wereldrijken ontstonden en verdwenen weer, maar het dagelijks leven van de modale landbouwer - of die nu in China woonde of in het Romeinse Rijk, of in het Frankrijk van de late Middeleeuwen - is in al die duizenden jaren niet wezenlijk veranderd. In het halve millennium sedert Columbu...

De complete twintigste eeuw volgend Maarten van Rossem'Gisteren een terreuraanslag en vandaag weten we al dat er een nieuw tijdperk is aangebroken?' was vlak na 9/11 het retorische antwoord van Van Rossem op een vraag van de tv-presentator. De nuchtere en realistische uitspraken van Maarten van Rossem worden niet door iedereen gewaardeerd. Voor al die mensen die hem wel als een verademing ervaren is er De draagbare Van Rossem. Een selectie uit de artikelen en boeken die hij in de af...