Wat maakt ons tot morele wezens? Hoe weten we wat het juiste is? En bestaan er in deze tijd van individualisering nog universele waarden? We beschikken onmiskenbaar over een moreel geweten, of het nu over straf, godsdienst of gelijkheid gaat, maar hoe is ons morele geweten ontstaan? Lang gold godsdienst als de belangrijkste grondslag voor de moraal, maar in de afgelopen eeuwen is wetenschap steeds belangrijker geworden in ons denken over goed en kwaad. Met name de spectaculaire inzichten u...

De menselijke obsessie met het overheersen van de natuur zal leiden tot verwoesting van onze planeet 'Onderwerp de aarde.' Ongeveer drieduizend jaar geleden legde de auteur van het bijbelboek Genesis deze woorden in de mond van de schepper. Zo werd het idee geboren dat de menselijke soort een bijzondere plaats op aarde inneemt en daarmee het recht heeft om de planeet genadeloos te exploiteren. Een idee dat zich de eeuwen erna ontwikkelde en verspreidde over de wereld. Wie zich ertegen verz...

In de jaren 1830 was de Pruisische stad Königsberg, na de razernij van de napoleontische oorlogen, in rustiger vaarwater gekomen. Er heerste de geest van matiging, rationaliteit en vooruitgang. Tot een schandaal van ongekende omvang de stad in zijn greep kreeg: een quasireligieuze sekte, waarvan de leden zich schuldig maakten aan extreme seksuele uitspattingen, verdeelde de inwoners tot op het bot. Twee geestelijken werden veroordeeld en verbannen uit het openbare leven. Religieuze waanzin...

(john doe): Hallo. Hier John Doe. Geïnteresseerd in data? Ik deel ze graag. [obermayer]:Hallo daar. Ik ben erg geïnteresseerd, natuurlijk. Het is het allergrootste datalek aller tijden, meer dan 1000 keer zo groot als WikiLeaks: de administratie van het Panamese bedrijf Mossack Fonseca, beter bekend als de Panama Papers. In die berg informatie gaat schokkende informatie schuil over hoe rijken en welgestelden belasting weten te ontduiken en ontwijken, maar ook over geld dat is verdiend met ...

Alleen met grote verwondering kunnen we kijken naar het vruchtbare leven van Gottfried Wilhelm Leibniz (1646-1716), een van de grootste denkers van de zeventiende eeuw en tijdgenoot van Newton en Huygens. Dag en nacht was hij bezig om in duizelingwekkend veel verschillende wetenschappen ontdekkingen te doen. Hij bedacht het integraalteken in de wiskunde (¿), hij experimenteerde met het binaire systeem (nullen en enen) dat de basis zou worden voor de computerwetenschappen, hij vertaalde Pla...

'In ieder mens schuilt een afgetreden koning.' Karel, de voormalige keizer, heeft zich afgezonderd in een afgelegen klooster in Spanje. Hij is ziek en wacht op zijn einde. Maar dan ontmoet hij de elfjarige Geronimo, en samen besluiten ze 's nachts weg te rijden, te paard en op een muilezel. Ze beleven wilde avonturen en vinden op weg naar Laredo allerlei gezelschap. Karel komt erachter wat hij ondanks zijn macht, roem en rijkdom nooit heeft gehad: vriendschap, liefde, ongedwongenheid en de...

De metamorfose van de wereld is een monumentale geschiedenis van de negentiende eeuw. Jürgen Osterhammel vertelt een waarlijk mondiale (geen eurocentrische) geschiedenis met een adembenemende reikwijdte en een enorme eruditie. Hij neemt de lezer mee van Londen naar New Delhi, van de Latijns-Amerikaanse revoluties naar de Taipingopstand, van de opera van Parijs naar die van Manaus in Brazilië, van Europese emigranten naar de bedreigde nomadische stammen overal op onze planeet. Hij vertelt o...

Hannah Arendt gaat in het essay 'De vrijheid om vrij te zijn' nader in op het begrip dat onze cultuur al meer dan tweehonderd jaar hoog in het vaandel draagt: vrijheid. Ze vergelijkt de twee revoluties in de tweede helft van de achttiende eeuw die bepalend waren voor onze opvatting over vrijheid: de geslaagde Amerikaanse (1776) en de mislukte Franse (1789). De Franse Revolutie bleef steken in de bevrijding, de Amerikaanse daarentegen richtte een staatsvorm in waarin de publieke zaak de hoo...

IJzeren Koninkrijk is een machtige geschiedenis van een van de indrukwekkendste staten die Europa ooit kende.Vlak na de gruwelijke Tweede Wereldoorlog oordeelden de geallieerden dat ze korte metten moesten maken met de staat Pruisen, die ze als de belichaming van het verfoeide militarisme zagen. Pruisen werd zonder pardon opgeheven en verdeeld. Daarmee kwam er een eind aan vierhonderd jaar geschiedenis. Christopher Clark toont in zijn glasheldere en prachtig geschreven geschiedenis dat Pru...

Hans, een gerespecteerd chirurg, keert van de slagvelden van de Eerste Wereldoorlog terug naar Berlijn. Zijn ervaringen hebben hem voorgoed veranderd, en hij worstelt met een onuitwisbaar gevoel van vervreemding. Zijn vrouw Grete en zijn vrienden zijn dankbaar dat hij het heeft overleefd en al snel pakt hij zijn werk weer op. Alleen de hond gedraagt zich vreemd en lijkt hem niet meer te herkennen. Heeft de oorlog hem tot een ander mens gemaakt? Met Ik? schreef Peter Flamm een onvoorstelbaa...

In 'Barre bevrijding' geeft de Joodse schrijver Victor Klemperer een beeld van hoe de bevrijding er in 1945 in Duitsland uitzag. In de nacht waarin Dresden met de grond gelijk wordt gemaakt, februari 1945, weet hij met zijn vrouw Eva uit de stad te vluchten. Te voet beginnen zij aan een chaotische zwerftocht, dwars door de ondergaande nazistaat. In mei 1945 wordt Zuid-Duitsland door de Amerikanen bevrijd, en begint voor De Klemperers een helse tocht terug door een verwoest Duitsland. Krioe...

Twee jonge soldaten in de laatste maanden van de Tweede Wereldoorlog In Sterven in de lente vertelt Ralf Rothmann het verhaal van Walter Urban en Friedrich 'Fiete' Caroli, twee zeventienjarige boerenjongens uit Noord-Duitsland. In februari 1945 worden ze onder dwang gerekruteerd en ingedeeld bij de Waffen-SS. Terwijl de een wordt ingezet als vrachtwagenchauffeur, wordt de ander, Fiete, naar het Hongaarse front gestuurd om tegen het Rode Leger te vechten. Hij deserteert, wordt gevangengenom...