Wat zijn genen? En wat zeggen genen over ons? In het Elementaire Deeltje Genen bekijkt Jonathan Slack de ontdekking, de natuur en de rol van genen in evolutie en ontwikkeling. Slack beantwoordt vragen over genetische variaties in populaties, over hoe erfelijke factoren werden geïdentificeerd als moleculen of DNA en hoe bepaalde mutaties kunnen leiden tot ziekte. Daarbij bespreekt hij hoe DNA-variaties kunnen worden gebruikt door genealogen in onderzoek naar familiestambomen, door onderzoek...

Zonder zintuigen kan geen mens, dier of plant overleven. Wat is een zintuig eigenlijk? Welke verschillen zijn er tussen mensen en dieren? Hoe nemen we waar, en wat daarvan is werkelijk en wat illusie? Het Elementaire Deeltje 'Zintuigen' beantwoordt dergelijke vragen en biedt een biomedisch en filosofisch perspectief op de bron van onze waarnemingen en ervaringen.

Vanwege hun geheimzinnige eigenschappen zijn zwarte gaten een voortdurende bron van fascinatie. In dit Elementaire Deeltje beantwoordt Katherine Blundell een reeks vragen over dit fenomeen: Wat is een zwart gat? Hoe worden ze ontdekt? En wat zou er gebeuren als je te dicht bij een zwart gat komt? Blundell bespreekt hoeveel zwarte gaten er mogelijk zijn in het heelal, en hoe ze zich ontwikkelen en groeien - door materiaal van sterren te stelen. Ze kijkt naar de zwarte gaten die zich in het ...

Het Elementaire Deeltje De elementen traceert de geschiedenis en de culturele impact van de elementen op de mens, en onderzoekt onze lange speurtocht naar de bouwstenen van onze omgeving. Philip Ball kijkt daarbij naar het periodiek systeem der elementen, maar stelt ook de relatie van de mens met materie centraal. Vanaf de nog eenvoudige ideeën van de Griekse filosofen die meenden dat er vier elementen waren - aarde, lucht, vuur en water -, tot het werk van moderne wetenschappers die zelf ...

Stephen Hawking zei ooit: "Complexiteit is de wetenschap van de 21ste eeuw." Die uitspraak illustreert het belang van dit begrip goed. Of het nu gaat over het internet of over marktregulatie, over het klimaat of over epidemieën, over verkeersinfarcten of over het weer: ze kunnen allemaal worden omschreven als een complex systeem, waarin een veelvoud aan componenten op elkaar inwerkt, binnen en tussen diverse niveaus. Complexe systemen vereisen een eigen benadering, met eigen concepten en t...

Peter Atkins, een autoriteit op het gebied van de scheikunde, neemt je met prachtig geschreven zinnen mee langs de fundamenten en toepassingen van de scheikunde. Hij doet dat op zo'n beeldende en aansprekende wijze dat je moeiteloos vertrouwd raakt met het vakgebied. Een genot om te lezen, voor zowel niet-scheikundigen als scheikundigen.

Taal is een communicatiemiddel, maar ook een systeem van regels en woorden. In dit Elementaire Deeltje wordt taal bekeken met de blik van onder andere een kind, een dier, een hersendeskundige, een socioloog en een politieman, om zo tot een compleet beeld te komen van wat taal allemaal is, wat we ermee kunnen doen, en waarom we maar niet kunnen ophouden met (erover) praten. Het eerste hoofdstuk begint met taal, zoals alle mensen beginnen: als kind dat de taal nog moet verwerven. In de hoofd...

Geld is een mysterie. We kunnen niet zonder en willen er altijd meer van. Maar begrijpen we wel wat geld is? Welke prijs het heeft? Hoe het is ontstaan? En hoe het werkt? In dit Elementaire Deeltje ontmaskeren Harry van Dalen en Arjo Klamer het mysterie van dat wat er altijd is geweest en waar we allemaal naar blijven verlangen. Ze vertellen over het ontstaan van geld, onthullen hoe geld wordt gecreëerd en welke rol het in de economie speelt. Zo blijkt geld meer dan een rekeneenheid of een...

Het verschil tussen een simpele staartdeling en hogere vormen van wiskunde worden in dit Elementaire Deeltje begrijpelijk uitgelegd. Gowers gaat in op onderwerpen als oneindigheid en de wortel van min één. Maar hij bespreekt ook geheel andere kwesties, zoals de vraag of het waar is dat wiskundigen opbranden na hun vijfentwintigste. De taal is helder en niet technisch, dus ook begrijpelijk als je meer een crea Bea dan een bèta Thea bent.

We besteden ongeveer een derde van ons leven aan slapen. Wat is slaap? Waarom hebben we het nodig? Wat gebeurt er als we niet genoeg slaap krijgen? In dit 'Elementaire Deeltje' geven Steven W. Lockley en Russel G. Foster hierop antwoord. Ook gaan ze in op de invloed van zwangerschap, leeftijd en ziektes en allerlei andere omstandigheden die de slaap beïnvloeden. Dit is bepaald geen boekje om bij in slaap te vallen.

In Onze bouwstenen neemt prijswinnend auteur en wetenschapper Anja Røyne ons mee op een verbazingwekkende reis door de chemie en de natuurkunde. We weten allemaal dat zuurstof, waterstof en koolstof de basiselementen van het menselijk leven vormen. Maar wist je dat je fosfor nodig hebt om je DNA bij elkaar te houden? En kalium om te kunnen zien? Aan de hand van de elementen uit het periodiek systeem legt Anja Røyne in Onze bouwstenen de oorsprong van het leven op aarde bloot en laat ze zie...

Informatie speelt een rol in bijna alle onderdelen van de samenleving: van thermodynamica tot DNA, van het gebruik van onze mobiele telefoon tot internet. In dit Elementaire Deeltje geeft filosoof Luciano Florido, een autoriteit op hetgebied van informatiefilosofie en ethiek, op verhelderende manier uitleg over dit voor ons zo essentiële begrip. En hij legt uit dat we niet alleen het risico op `fear of missing out lopen, maar ook op een overdosis aan informatie die we niet meer kunnen verw...