Wat is identiteit? Een masker dat je naar believen op en af kunt zetten, of iets dat onvervreemdbaar bij je hoort? In de drie novellen waar Geleende levens uit bestaat onderzoekt Bernlef vragen als deze. De ene hoofdpersoon blijkt tot bijna niets gereduceerd te worden als hem de rol van het soap-personage dat hij jarenlang speelde wordt afgenomen. De andere krijgt door de inlichtingendienst waarvoor hij werkt een fictieve identiteit aangemeten totdat hij ontdekt dat de naam die hij draagt ...

De titel van dit boek werd ontleend aan het gelijknamige gedicht van Jan Hanlo, dat als motto in de bundel is opgenomen.Het onvermogen te communiceren, dat het onderwerp van Hanlo's gedicht is, relativeert de titel van dit boek, waarin J.Bernlef en K.Schippers hun interviews, die zij in opdracht van het tijdschrift De Gids maakten, hebben gebundeld. Bernlef en Schippers zijn zich bewust van de onmogelijkheid er precies achter te komen 'wat zij bedoelen' maar hebben veel van de op het omsla...

Amerika, begin van deze eeuw. Elektriciteit begint langzamerhand de gas- en olielampen te vervangen. De fotografie krijgt concurrentie van de film. Maar hoog staat de cinematografie dan nog niet aangeschreven. Wat de ratelende projectoren op het witte doek laten zien geldt als kermisvermaak. De acteurs hebben nog de status van variétéartiest. Toch verwerven sommigen van hen al zoiets als stardom. Wanneer Norma, 'Polly' Todd, die in een reeks van korte films te zien was geweest, wordt vermo...

Geboorte werd hem zijn dood. Dat is de beginregel van Bernlefs novelle Vallende ster, die op compacte wijze de innerlijke wereld van een stervende oproept.Komiek Wim Witteman wordt op latere leeftijd door het 'grote toneel' ontdekt. Op het moment dat hij door een gevreesde ziekte wordt geveld is hij bezig de tekst van een monoloog van Samuel Beckett van buiten te leren. Fragmenten van Becketts tekst fungeren als muzikale accenten in Wim Wittemans laatste, hallucinerende ogenblikken, waarin...

De rode droom is een schelmenroman over twee oudere mannen die vergeefs een utopie najagen. Kowalski werkt bij papierfabriek Loretz op de afdeling distributie toiletpapier. Krap is suppoost in het nationale liftenmuseum. Twee mannen van middelbare leeftijd, die hun baan kwijtraken als het land waar zij wonen van de ene dag op de andere wordt opgegeven, en die hardnekkig blijven weigeren zich bij de nieuwe werkelijkheid neer te leggen. In De rode droom volgt Bernlef beide mannen op een reis...

Iemand die zijn bril loopt te zoeken. 'Misschien kan ik hem niet vinden omdat ik mijn bril niet op heb.'Hij ziet zich zelf in een spiegel.

Wanneer de wegen zijn ondergesneeuwd en al het water is bevroren, ontstaan in het landschap winterwegen: een stelsel van buurtpaden en privéwegen dat als een alternatieve topografie de officiële wegen zoals die op de landkaart staan tijdelijk vervangt. Het eigenaardige is dat dit wegennet door de bewoners s zomers even snel weer wordt vergeten als het s winters opnieuw in gebruik wordt genomen.

J. Bernlef: `Nou ja, belangrijker, belangrijker. Vergelijk het maar met een schilder die ook tekent. De tekening is een sneller medium, geschikt om de eerste intuïties op papier te zetten. In proza moet je toch altijd rekening houden met structuur en verhaallijn. Voor een roman moet je tevoren in enige mate iets plannen. Voor poëzie niet. Uitvindingen vinden bij mij plaats vanuit de poëzie, omdat een gedicht toch directer, schetsmatiger is. Poëzie is voor mij de kern van waaruit mijn ander...

Ruim tien jaar geleden maakte Bernlef, dank zij de schilder Siet Zuyderland, kennis met een legendarische plek uit de Amerikaanse geschiedenis: Coney Island. Het voormalige centrum voor grootscheeps vermaak was echter toen al gereduceerd tot wat armzalige restanten. Wat zowel Zuyderland als Bernlef aantrok was een historisch complex dat op het punt stond te verdwijnen. Juist daarom begon Bernlef zich te verdiepen in de geschiedenis van deze zuidelijkste punt van Brooklyn, waar in het begin...

Bernlef is een dichter die zich op indirecte wijze tot de lezer wendt. In Dit verheugd verval is de verscheidenheid aan materiaal nog groter dan in zijn vorige bundels. Zo ontmoeten wij naast de schrijver onder anderen Fred Astaire, Jean Baptiste (een aardige man), G. en de Duitse sprinter Hary. Bernlef zet ze allen naar zijn hand omdat `tenslotte alles bruikbaar kan zijn; zonder het triviale heeft het dramatische geen betekenis.

De kunst van het verliezen dat is nog een hele kunst. Dat blijkt tenminste uit het gedicht van Elizabeth Bishop, dat door Bernlef vertaald is en vervolgens, bij wijze van motto, voorin dit boek geplaatst, en dat de titel `Een hele kunst draagt. Dat gedicht geeft een soort leidraad aan mensen die onthecht willen raken van dingen, en ten slotte ook van mensen met een onverwachte draai aan het slot, waaruit blijkt dat het toch niet zomaar gaat. Bernlefs eigen gedichten, die het overgrote deel...

In 1959 stuurde de toen 22-jarige Hendrik Jan Marsman vanuit Zweden een bundel gedichten en een bundel verhalen in voor de Reina Prinsen Geerligsprijs, een literaire prijs voor auteurs onder de vijfentwintig jaar. Als schuilnaam koos hij J. Bernlef. In november van dat jaar kreeg hij de prijs voor zowel de dichtbundel Kokkels als voor de verhalenbundel Stenen spoelen, die in 1960 bij uitgeverij Em. Querido verschenen. Een dubbeldebuut dus.Dat dubbeldebuut vormde de opmaat voor een ...