Mensen zien zichzelf graag als morele wezens, maar klopt dat zelfbeeld eigenlijk wel? De wetenschap leert ons dat we genetisch geprogrammeerd zijn tot egoïstisch gedrag en volgens scepticisme, relativisme en nihilisme berust uiteindelijk geen enkel moreel oordeel op goede gronden. Simon Blackburn gaat in op de grote vragen rond geboorte, dood, geluk, verlangen en vrijheid, laat zien hoe we over de betekenis van het leven kunnen denken, en waarom we alledaags gemoraliseer beter kunnen vermi...

In dit boek geeft Sunier antwoord op de vraag wat voor religie de islam is, wie gezag heeft onder moslims, hoe moslims in het dagelijks leven met hun geloof omgaan, welke discussies er gevoerd worden en waar verschillen in opvatting en handelen vandaan komen. Gaat het om verschillende varianten van de islam? Hoe moeten we die verschillen verklaren? Niet de leer op zich staat centraal, maar de verhouding van de mens tot die leer in een steeds veranderende wereld.

Wat is populisme echt? Wie zijn populistische leiders? En wat is de relatie tussen populisme en democratie?

De aanval van Hamas op Israël van 7 oktober 2023 schokte de regio en de wereld. Voor Israëliërs resulteerde de aanval in een groot psychologisch trauma. Bij de militaire reactie, met bombardementen en een grondinvasie in Gaza, werden tienduizenden Palestijnen gedood en bijna twee miljoen mensen van huis en haard verdreven. Het Israëlisch-Palestijnse conflict stond in de jaren hiervoor in het Westen steeds minder in de belangstelling. Dat is in één klap veranderd. Historisch gezien is Israë...

De Bijbel is een van de invloedrijkste boeken ter wereld. Het Oude en Nieuwe Testament fascineren en inspireren tot op heden mensen in synagogen en kerken, maar zeker ook daarbuiten. Dit Elementaire Deeltje beschrijft de Bijbel als een historische, religieuze en culturele brontekst van de westerse beschaving. Het gaat in op de ontstaansgeschiedenis, op de soms verwarrende structuur van de Bijbelboeken en op Bijbelvertalingen uit het heden en verleden. Het behandelt de belangrijkste verhale...

Hitlers Derde Rijk (1933-1945) is nog steeds een onuitputtelijk onderwerp van verhitte debatten en wetenschappelijk onderzoek, en omgeven door allerlei vragen. Hoe kon immers een volstrekt onbekende korporaal in Duitsland aan de macht komen en de grootste dictator en massamoordenaar van Europa in de twintigste eeuw worden? Hoe is het mogelijk dat tijdens de Holocaust vele miljoenen mensen systematisch werden vermoord? Hoe moeten we het nationaalsocialisme duiden en het Derde Rijk als gehee...

Voor het eerst is het zover: Nederland telt meer ongelovigen dan gelovigen', kopte Trouw in 2015. Zeventien procent van de Nederlanders gelooft in God, zo bleek uit onderzoek, en 25 procent onderschrijft de stelling 'er bestaat geen God of hogere macht of kracht'. Trouw en andere media duidden deze cijfers als uitkomst van een lange ontwikkeling. Geloof boert in dit land achteruit, zoals religie in moderne samenlevingen überhaupt niet zoveel kansen heeft. Secularisatie is de naam van dit c...

De aanslagen in Parijs en Brussel gingen als een schokgolf door Europa en grote delen van de wereld. Met deze en andere acties weten terroristen burgers wereldwijd bang te maken, en dwingen ze overheden tot het nemen van allerlei maatregelen, waaronder militaire acties zoals die tegen de zogeheten Islamitische Staat, waaraan ook Nederland deelneemt. Dit Elementaire Deeltje plaatst terrorisme in een breed historisch perspectief en geeft een actueel overzicht van deze vorm van politiek gewel...

Discriminatie, het ongelijk behandelen van mensen of groepen op basis van persoonskenmerken, speelt een belangrijke rol in het maatschappelijk debat. In juridische zin betekent discriminatie het maken van een verboden onderscheid. Maar wanneer is onderscheid onrechtmatig en wanneer niet? En hoe vaak komt discriminatie eigenlijk voor? In dit Elementaire Deeltje gaat Jaap Tanja, werkzaam bij de Anne Frank Stichting, in op de uiteenlopende gronden waarop en vormen waarin discriminatie kan pla...

Eind twintigste eeuw leek het fascisme in onbruik te raken als politiek begrip, maar daar is radicaal verandering in gekomen. Het (reële of ingebeelde) spook van het fascisme waart opnieuw rond door Europa, Amerika en andere delen van de wereld. Wetenschappers zijn volop in debat over een sluitende definitie van het fascisme, en of die überhaupt mogelijk is. Honderd jaar nadat Mussolini de eerste fascistische partij oprichtte. Daniel Knegt informeert ons over de geschiedenis, betekenis en ...

Vanwege hun geheimzinnige eigenschappen zijn zwarte gaten een voortdurende bron van fascinatie. In dit Elementaire Deeltje beantwoordt Katherine Blundell een reeks vragen over dit fenomeen: Wat is een zwart gat? Hoe worden ze ontdekt? En wat zou er gebeuren als je te dicht bij een zwart gat komt? Blundell bespreekt hoeveel zwarte gaten er mogelijk zijn in het heelal, en hoe ze zich ontwikkelen en groeien - door materiaal van sterren te stelen. Ze kijkt naar de zwarte gaten die zich in het ...

Waarom geloven sommige mensen in een god en andere niet? Dit is de hoofdvraag van het 'Elementaire Deeltje' God. John Bowker onderzoekt de verscheidenheid van verschillende religieuze interpretaties en kijkt naar de evolutie van het begrip 'god'. Wie of wat is God? En hoe leggen verschillende religies het bestaan van God of goden uit?